Loonwerker in beeld: Landbouwwerken Defour (Ardooie)

SLECHT TEKEN WANNEER DE ZAAIMACHINES NAT THUISKOMEN
Enkele weken later dan gepland, is Defour toch kunnen starten met de zaaiwerkzaamheden. Het is een passie. Met tal van zaaimachines zaaien ze verschillende groenten en kruiden. Uitschieters zijn wortelen, witloof, uien en prei. Wie denkt dat zaaien saai is, heeft het grondig mis, de innovaties gaan zo ver en snel dat de loonwerker telkens voor nieuwe uitdagingen komt te staan.

Het witgele goud
Georges Brusselle ligt aan de basis van de firma Defour. Hij had een loonbedrijfje waarmee hij actief was in onder andere bonen, mais, bieten en graan. Georges had iemand nodig om bonen te plukken. Zijn overbuurjongen Dries Defour, zoon van een melkveehouder, ging aan de haal met de job en later ook met één van de drie dochters. In ’87 trouwden Dries en Mieke wat meteen het startschot betekende van hun eigen tuinbouwloonbedrijf. Hoewel Georges zijn eigen loonbedrijf had, hielp hij Dries en Mieke waar hij kon. Hij en Dries waren twee handen op één buik. Georges is enkele maanden geleden gestorven, maar tot op de laatste dag was hij geïnteresseerd in het reilen en zeilen van het bedrijf.

Witloof op ruggen
Alles begon met het witgele goud: witloof. “In die periode begon men te experimenteren met het telen van wortels op ruggen. Deze warmen sneller op, zijn makkelijker te rooien en verlagen de ziektedruk waardoor de kwaliteit van de teelt verbetert. Het begon met witloof en breidde uit naar wortelen en prei. Toch is zaaien een delicaat gegeven. De zaaidiepte hangt immers af van de grondsoort en de weersomstandigheden. Als alles technisch perfect verloopt, hebben we altijd toch een klein beetje hulp nodig van hierboven.”

Enorme evolutie
Vorig jaar vierde het bedrijf zijn 30ste verjaardag en de evolutie die het echtpaar kende was enorm. De trekkers zijn een stuk luxueuzer en de meeste zijn uitgerust met een variabele transmissie en gps. “Onze chauffeurs kunnen ze niet meer missen en komen minder vermoeid terug van hun werkdag. Vaak hebben de percelen vele hoeken en kanten, maar nu krijgen ze meer inzicht hoe ze best zaaien en waar de spuitsporen te leggen.”

Ook vermeerderingsbedrijven zaten niet stil. Defour werkt met hybride zaden die allemaal even groot en uniform zijn. De opkomst van de zaadjes ligt een stuk hoger waardoor het rendement steeg tegenover het traditionele zaadvaste zaaigoed. De aankoopkrijs ligt heel wat hoger. In het begin was iedereen sceptisch, nu gebruiken ze bijna niets anders meer.

Standaardiseren
Defour heeft van bepaalde machines verschillende exemplaren, toch zijn ze net iets anders. Zo worden preigaten geponst per twee, drie of vier pinnen en dat op ruggen van 50, 60, 65 of 70 cm. Boeren hebben altijd verschillende spoorbreedtes gehad, die zijn belangrijk voor de spuitsporen. Enkele groentefabrieken sturen nu toch aan op standaardiseren, zoveel mogelijk dezelfde afstand.

Trouw aan fabrikanten
Dries en Mieke gaan al jaren in zee met dezelfde dealers. Massey Ferguson is hofleverancier. “Prijs kwaliteit krijg je waar voor je geld, de vario is Fendt en de motor Sisu.” Ze hebben eveneens drie kleinere modellen voor het fijnere werk, een Ford, een MF 135 en een Kubota. Verder hebben ze verschillende motoculteurs waarmee ze aan de slag gaan in serres en tunnels. De trekkers komen standaard binnen op Michelin XEOBIB-lagedrukbanden. De gebruikte banden zijn trouwens erg gegeerd op de tweedehandsmarkt voor trekkertrek.

De loonwerker heeft zaaimachines van het merk Agricola en Kverneland. Defour heeft rechtstreeks contact met de Italianen die langskomen op het bedrijf om te zien welke punten voor verbetering vatbaar zijn. Elke zaaimachine heeft zijn rotoreg die vooral van het merk Kuhn zijn. Dewulf levert de oogstmachines, in de herfst komt er een tweede Dewulf 3060 bij. Ook ajuinen zijn de laatste jaren fel in opmars. Dries oogst ze met een Holaras-combinaties. Met een getrokken Amac en AVR rapen ze de uien op. Een groot deel gaat de diepvries in, de andere zijn voor de versmarkt.

Hobbyen met Hein
Zoon Hein werkt voltijds aan het ontwikkelen en finetunen van de Agriplanter, een volautomatische plantmachine waarmee ze onder andere kolen, spruiten, tomaten en zoete aardappelen planten. De Agriplanter heeft een hogere capaciteit en meer rendement met minder personeel dan bij een normale plantmachine. Er hoeft enkel één persoon op de machine achterop te staan. “Personeel wordt een groot probleem in de sector waardoor de toekomst van dergelijke machine verzekerd lijkt.“

Thuis op het bedrijf zijn Dries en Hein bezig aan het experimenteren met cameraatjes. Fabrikanten richten die vooral op de zaaischijven. Bij Defour zijn ze overtuigd dat het interessanter is te mikken op het punt waar het zaad de machine verlaat. Het kan immers goed dat gewasresten of aarde het pijpje verstoppen waardoor het zaad zich ophoopt. Vorige winter hebben ze zelf sectieafsluiting gebouwd op twee wortelzaaimachines, daardoor spaart de klant een pak geld uit aan zaad dat anders verloren gaat op de spuitsporen.

Genieten van worteloogst
Dries is helemaal in zijn element als ze met meerdere rooiers wortelen oogsten op één groot perceel. Bij wortelen voor de versmarkt mag de kop niet geschaad zijn. Deze worden met klembandrooiers uitgereden. Defour heeft een bunkerrooier en karladers waar trekkers met houten kisten onderrijden. Die nemen telkens twee rijen mee. Er zijn eveneens 1-rijige rooiers die zelf één kist meenemen. Voor de diepvriesindustrie beschikken ze binnenkort trouwens over een tweede zelfrijder. Deze lossen meestal in de Dezeure-hooglosser die voortdurend pendelt tussen oogstmachines en vrachtwagens. Een reinigingsinstallatie heeft de overlaadwagen niet, in tegenstelling tot bij de aardappelen is dit door de vorm van de wortels niet evident. Omdat er een heel team actief is, kan de loonwerker zich geen pannes veroorloven. “We zijn niet bang van zwaar onderhoud in de winter. Een investering die loont.”

Samenwerking met proeftuincentra
Groenten en kruiden zijn een liefhebberij voor Dries. In samenwerking met de proeftuincentra voert hij onderzoek naar nieuwe teelten en technieken. Vaak zijn het vergeten groente of vreemde kruiden die ze kunnen zaaien met motoculteurs. Eenmaal de juiste teeltwijze gevonden, kan het gewas op grotere schaal geteeld worden. Ook de vorm en het gewicht van de zaden is belangrijk. De loonwerker heeft een hele kast met verschillende zaaischijven.

In zijn vrije tijd rijdt Dries rond om te kijken naar de gezaaide en geplante percelen. “Het is genieten wanneer je ziet groeien wat je zaaide en plantte, zeker als het er perfect bij staat.” Daarnaast gaat hij ook af en toe supporteren voor dochter Fien. Zij is een fervent ruiter en doet vaak mee aan toernooien.

Bedrijfsprofiel
Het loonbedrijf van Dries Defour (55) en Mieke Brusselle (53) is gevestigd in het West-Vlaamse Ardooie, het hart van de diepvriesgroente-industrie. Op 30 jaar tijd hebben ze een hele evolutie doorgemaakt. Wat zich vroeger vooral rond de deur afspeelde, situeert zich nu in heel de provincie, Wallonië en een stukje in Frankrijk. “De afstanden zijn iets groter, maar dat zijn de percelen ook. Door te focussen op meerdere teelten, is het jaar goed gevuld met het zaaien en oogsten ervan waardoor werkzekerheid gegarandeerd is.” De loonwerker zaait eveneens met motoculteurs waardoor het seizoen meteen begin januari start.

Mieke maakt de planning en deelt de orders uit. Van sommige opdrachtgevers krijgt ze een lijst van de klanten met een overzicht welke groenten, soort, zaaidikte en het aantal percelen. Dries is manusje van alles, hij is zowel actief op het veld als in de werkplaats. Samen met zijn zoon Hein (25), een master in elektromechanica, kan hij zich uitleven met het verbeteren van de machines.
Ook dochter Fien (27) heeft voeling met de groenten en is verantwoordelijke bij een diepvriesgigant.

Dries en Hein verschillen dag op dag 30 jaar. “De kunst van het precisiezaaien”, lacht Dries.

 

 

Tekst en beeld: Tom Govaerts